Wat is de CSRD en voor wie geldt hij nog?
De CSRD verplicht grote ondernemingen om over duurzaamheid te rapporteren volgens vaste Europese standaarden, in het bestuursverslag en gecontroleerd door een accountant. Sinds het Omnibus-pakket van maart 2026 is de kring van verplichte ondernemingen fors kleiner: de richtlijn geldt nu pas vanaf gemiddeld meer dan 1.000 werknemers én meer dan 450 miljoen euro netto-omzet, met de eerste rapportage over boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2027.
Het korte antwoord
CSRD staat voor Corporate Sustainability Reporting Directive. De richtlijn maakt duurzaamheidsinformatie onderdeel van de jaarverslaggeving: niet als los duurzaamheidsverslag, maar als een hoofdstuk in het bestuursverslag, opgesteld volgens de Europese rapportagestandaarden en voorzien van een assurance-oordeel. De gedachte erachter is dat financiers, afnemers en toezichthouders duurzaamheidsinformatie net zo moeten kunnen vergelijken en vertrouwen als financiële cijfers.
Voor wie geldt de CSRD na het Omnibus-pakket?
Het oorspronkelijke stelsel kende vier golven, met drempels die op termijn ook middelgrote en beursgenoteerde kleine ondernemingen zouden raken. Dat is verlaten. Na Omnibus I geldt:
| Onderneming | Drempel | Eerste rapportage |
|---|---|---|
| EU-onderneming | Meer dan 1.000 werknemers gemiddeld én meer dan 450 miljoen euro netto-omzet | Boekjaar dat begint op of na 1 januari 2027 |
| Onderneming van buiten de EU | Meer dan 450 miljoen euro omzet in de EU, met een dochter of bijkantoor van betekenis | Boekjaar 2028 |
| Beursgenoteerde kleine en middelgrote onderneming | Valt buiten de richtlijn | Geen verplichting |
Beide drempels moeten worden gehaald: werknemers én omzet. Een onderneming met 1.200 werknemers en 300 miljoen euro omzet valt er dus buiten. Ondernemingen die al onder de eerste golf rapporteerden, houden hun bestaande verplichting, maar profiteren wel van de versoepelingen.
Wat moet er in het verslag staan?
De CSRD werkt met het beginsel van dubbele materialiteit. U rapporteert over twee kanten van dezelfde medaille:
- Impact naar buiten. Welke gevolgen heeft uw onderneming voor mens en milieu, in de eigen activiteiten en in de keten.
- Financiële gevolgen naar binnen. Welke duurzaamheidsrisico’s en -kansen raken uw omzet, kosten, activa en toegang tot kapitaal.
Welke onderwerpen daadwerkelijk in het verslag komen, bepaalt u met een materialiteitsanalyse. Die analyse is geen formaliteit: zij is het document waarop een accountant en later een toezichthouder terugvallen als zij willen weten waarom een onderwerp wel of niet is behandeld.
Welke controle vindt er plaats?
De duurzaamheidsrapportage wordt beoordeeld met beperkte mate van zekerheid. De eerder aangekondigde stap naar een redelijke mate van zekerheid is met Omnibus geschrapt. Dat scheelt kosten, maar verandert niets aan de kern: de informatie moet herleidbaar zijn tot een bron, en die bron moet er zijn op het moment dat erom wordt gevraagd.
En als u er niet onder valt?
Dat is de vraag die in de praktijk het meest gesteld wordt, en het antwoord is minder geruststellend dan het lijkt. Ondernemingen buiten de directe reikwijdte krijgen de CSRD alsnog via de keten op hun bord: een verplichte afnemer of financier heeft gegevens nodig over uw uitstoot, uw arbeidsomstandigheden of uw materiaalgebruik.
Omnibus heeft daar wel een rem op gezet. Ondernemingen met gemiddeld niet meer dan 1.000 werknemers zijn beschermd: hun mag niet meer informatie worden gevraagd dan de vrijwillige rapportagestandaard voor het mkb voorschrijft. Een contractuele bepaling die verder gaat, is niet afdwingbaar. Dat is een bruikbaar argument in onderhandelingen over inkoopvoorwaarden en financieringsdocumentatie, en het loont om het te kennen voordat u tekent.
De Nederlandse implementatie
De wijzigingen moeten uiterlijk 19 maart 2027 in Nederlands recht zijn verwerkt. De Nederlandse implementatiewetgeving was nog niet afgerond toen Omnibus werd aangenomen en wordt nu op het nieuwe kader afgestemd. Praktisch betekent dat: reken op de Europese drempels en tijdlijn, en houd de nationale uitwerking in de gaten voor de details rond het bestuursverslag en de accountantscontrole.
Wat u nu verstandig doet
- Bepaal of u de twee drempels haalt, ook geconsolideerd en ook op termijn. Een onderneming die groeit, schuift er vanzelf in.
- Valt u eronder, begin dan met de materialiteitsanalyse. Dat is de langste stap en bepaalt de rest.
- Valt u er niet onder, breng dan in kaart wie in uw keten wél rapporteert en wat die partij bij u gaat opvragen.
- Loop uw contracten na op informatieverplichtingen die verder gaan dan de vrijwillige mkb-standaard.
- Scheid duurzaamheidsclaims in reclame strikt van rapportagegegevens. Vanaf 27 september 2026 gelden daarvoor strengere regels tegen greenwashing.
Veelgestelde vragen
Geldt de CSRD ook voor een Nederlandse dochter van een buitenlands concern?
Een dochteronderneming kan vrijgesteld zijn als zij wordt meegenomen in de geconsolideerde duurzaamheidsrapportage van de moeder, mits die rapportage aan de Europese eisen voldoet. Voor concerns van buiten de EU geldt een eigen regime met een drempel van 450 miljoen euro EU-omzet.
Is de CSRD hetzelfde als de CSDDD?
Nee. De CSRD gaat over rapporteren, de CSDDD over doen: het daadwerkelijk onderzoeken en aanpakken van misstanden in de keten. De CSDDD kent na Omnibus veel hogere drempels, geldt vanaf 5.000 werknemers en 1,5 miljard euro omzet, en wordt pas vanaf 26 juli 2029 toegepast.
Wat gebeurt er als wij niet of te laat rapporteren?
De duurzaamheidsrapportage is onderdeel van het bestuursverslag. Het ontbreken of onjuist zijn daarvan raakt de deponeringsverplichting en kan leiden tot bestuurdersaansprakelijkheid, naast de handhaving door de toezichthouder.
Vragen over uw CSRD-verplichting?
Law & More beoordeelt of uw onderneming onder de CSRD valt, begeleidt de materialiteitsanalyse juridisch en toetst ketencontracten op informatieverplichtingen die verder gaan dan is toegestaan. Neem gerust contact op voor een eerste bespreking.
