Duurzaamheid in het consumentenrecht: claims, conformiteit en reparatie
- Home
- Duurzaamheidsrecht: het complete overzicht voor ondernemingen
- Duurzaamheid in het consumentenrecht: claims, conformiteit en reparatie
Duurzaamheid in het consumentenrecht: claims, conformiteit en reparatie
Vanaf 27 september 2026 gelden strengere Europese regels tegen misleidende duurzaamheidsclaims. Twaalf praktijken komen op de zwarte lijst van oneerlijke handelspraktijken, zonder overgangstermijn. Tegelijk breidt het consumentenrecht uit naar levensduur en reparatie. Wie zijn communicatie, productinformatie en garantievoorwaarden nu niet nakijkt, loopt een reëel handhavingsrisico.
Het korte antwoord
- Richtlijn (EU) 2024/825 (de EmpCo-richtlijn) is vanaf 27 september 2026 van toepassing. Er is geen overgangstermijn.
- Twaalf praktijken staan op de zwarte lijst. Die zijn onder alle omstandigheden verboden, zonder toets of de consument werkelijk is misleid.
- Algemene claims als “milieuvriendelijk” mogen alleen nog met aantoonbare uitmuntende prestaties.
- Claims over klimaatneutraliteit op basis van compensatie zijn verboden.
- Bij consumentenkoop geldt een bewijsvermoeden van één jaar. Reparatie krijgt een sterkere positie door richtlijn (EU) 2024/1799.
- De ACM houdt toezicht en kan lasten en boetes opleggen.
Informatieplichten
De EmpCo-richtlijn wijzigt twee richtlijnen: de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) en de richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU). Nederland heeft de richtlijn omgezet in Boek 6 BW via de Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten.
Wettelijk Recht
De informatieplichten worden concreter. U informeert de consument voor het sluiten van de overeenkomst over de duurzaamheid en de repareerbaarheid van het product. Dat geldt voor zover die informatie beschikbaar is. Waar een producent een commerciële duurzaamheidsgarantie van meer dan twee jaar biedt, hoort de consument dat te weten.
Ook software valt hieronder. Biedt u een periode van functionaliteitsupdates aan, dan moet u die periode noemen. Het verzwijgen van informatie over software-updates die de functionaliteit beïnvloeden, is een van de nieuwe verboden.
Duurzaamheidsclaims: wat straks verboden is
De zwarte lijst is het scherpste onderdeel. Staat een praktijk op die lijst, dan is zij verboden. Er is geen ruimte voor het verweer dat de gemiddelde consument niet is beïnvloed.
| Praktijk | Toelichting |
|---|---|
| Algemene milieuclaim zonder bewijs | Termen als “groen”, “eco” of “klimaatvriendelijk” mogen alleen bij aangetoonde uitmuntende milieuprestaties. |
| Compensatieclaims | Beweren dat een product klimaatneutraal is of een verminderd effect heeft op basis van compensatie van emissies is verboden. |
| Keurmerk zonder certificering | Een duurzaamheidskeurmerk mag alleen bij een certificeringsregeling of een overheidsregeling. |
| Wettelijke eis als pluspunt | Een eigenschap presenteren als onderscheidend terwijl de wet die voorschrijft, mag niet. |
| Claim over de hele onderneming | Een milieuclaim over de onderneming presenteren terwijl die slechts op een deel van de producten ziet, is misleidend. |
| Onjuiste levensduurinformatie | Een product als repareerbaar presenteren terwijl dat niet zo is, of onjuiste beweringen over de levensduur doen. |
Uitzondering
Daarnaast blijft de algemene norm gelden. Een claim die niet op de zwarte lijst staat, kan nog steeds een misleidende handelspraktijk zijn. De ACM hanteert daarvoor vijf vuistregels uit de Leidraad Duurzaamheidsclaims. Wees juist en specifiek. Onderbouw met feiten. Vergelijk eerlijk. Maak toekomstambities concreet en meetbaar. En zorg dat visuele claims en keurmerken helpen in plaats van verwarren.
Let op de verhouding met het voorstel voor een aparte Green Claims-richtlijn. Dat voorstel is in 2025 stilgelegd en de Commissie kondigde intrekking aan. Dat verandert niets aan de EmpCo-richtlijn. Die geldt gewoon. Zie verder onze pagina over greenwashing en duurzaamheidsclaims.
Conformiteit en garantie
Op grond van artikel 7:17 BW en artikel 7:18 BW moet een afgeleverde zaak beantwoorden aan de overeenkomst. Openbaart een gebrek zich binnen een jaar na aflevering, dan geldt een vermoeden. De zaak beantwoordde dan al bij aflevering niet aan de overeenkomst. Die termijn is bij de omzetting van richtlijn (EU) 2019/771 in 2022 verlengd van zes maanden naar een jaar.
Dat bewijsvermoeden is in duurzaamheidszaken belangrijk. De verkoper moet binnen dat jaar aannemelijk maken dat het gebrek er bij levering nog niet was.
Wij staan altijd klaar voor onze cliënten
Law & More heeft de beschikking over een toegewijd team van meertalige advocatenEen rol voor duurzaamheid in de belangenafweging
Het is een misverstand dat Nederland geen wettelijke garantie kent. De conformiteitseis functioneert als wettelijke aanspraak. Een commerciële garantie komt daar bovenop en mag de wettelijke rechten van de consument niet beperken. Vermeldt u in uw voorwaarden “garantie”, dan moet duidelijk zijn wat die toevoegt aan de wettelijke rechten.
Een duurzaamheidsclaim kan onderdeel worden van wat partijen zijn overeengekomen. Belooft u gerecycleerd materiaal of een bepaalde levensduur, dan mag de consument dat verwachten. Voldoet het product niet, dan is er non-conformiteit, ook als het product technisch functioneert.
Levensduur en reparatie
Richtlijn (EU) 2024/1799 van 13 juni 2024 bevordert de reparatie van goederen. Lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk op 31 juli 2026 omzetten.
De richtlijn brengt vier dingen.
- Een reparatieverplichting voor fabrikanten. Waar Europese regelgeving repareerbaarheidseisen stelt, repareert de fabrikant op verzoek van de consument. Dat gebeurt kosteloos of tegen een redelijke prijs, binnen een redelijke termijn.
- Een Europees formulier met reparatie-informatie. De reparateur vermeldt daarin voorwaarden, prijs en termijn. Het formulier is kosteloos en de voorwaarden gelden ten minste dertig kalenderdagen.
- Een Europees onlineplatform waarop consumenten reparateurs kunnen vinden. De nationale onderdelen daarvan moeten uiterlijk op 31 juli 2027 werken.
- Een prikkel om voor herstel te kiezen. Kiest de consument binnen de aansprakelijkheidsregeling van richtlijn (EU) 2019/771 voor herstel, dan wordt de aansprakelijkheidstermijn eenmaal met twaalf maanden verlengd.
Gevolgen voor consument en verkoper
Die laatste maatregel is inhoudelijk het belangrijkst. Het oude bezwaar was dat de evenredigheidstoets tussen herstel en vervanging vooral naar kosten keek en daardoor vervanging bevoordeelde. De verlenging van de termijn maakt herstel voor de consument aantrekkelijker.
Handhaving
De ACM houdt toezicht op oneerlijke handelspraktijken. Zij kan een last opleggen en een bestuurlijke boete. De boete kan oplopen tot 900.000 euro per overtreding of een percentage van de omzet, afhankelijk van de overtreding.
De praktijk laat zien dat de ACM ook met toezeggingen werkt. Ondernemingen passen hun claims aan en de ACM maakt de toezegging bindend. In de kledingbranche en in de luchtvaart is dat instrument gebruikt, onder meer in gezamenlijke acties met andere Europese toezichthouders.
Productgarantie
Naast publiek toezicht is er privaat risico. Een concurrent kan optreden op grond van misleidende reclame. Een belangenorganisatie kan een collectieve actie instellen. En de consument kan zich beroepen op vernietiging of schadevergoeding wegens een oneerlijke handelspraktijk.
Wat u nu kunt doen
- Inventariseer alle duurzaamheidsclaims op verpakking, website, webshop en in reclame.
- Schrap algemene claims die u niet met bewijs kunt dragen.
- Verwijder compensatiegebaseerde klimaatclaims uit uw uitingen richting consumenten.
- Controleer of uw keurmerken op een certificeringsregeling berusten.
- Leg vast welke periode u software-updates biedt en communiceer die.
- Bewaar de onderbouwing van elke claim in een dossier dat u aan de ACM kunt tonen.
Conclusie
Veelgestelde vragen
Mag ik mijn product nog “CO2-neutraal” noemen? Niet als die claim berust op compensatie van emissies. Dat staat vanaf 27 september 2026 op de zwarte lijst. Een claim over werkelijk gerealiseerde reductie in de levenscyclus kan wel, mits onderbouwd.
Geldt er een overgangstermijn voor bestaande verpakkingen? Nee. De richtlijn kent geen overgangstermijn. Plan uw voorraadbeheer en herontwerp daarop.
Hoe lang kan een consument zich op een gebrek beroepen? De aanspraak wegens non-conformiteit is niet tot een jaar beperkt. Het bewijsvermoeden van artikel 7:18 lid 2 BW geldt een jaar. Daarna moet de consument zelf stellen en bewijzen dat het gebrek al bij aflevering bestond.
Contact
Wilt u uw claims, voorwaarden of productinformatie laten toetsen aan de nieuwe regels? Neem contact op met Law & More in Eindhoven of Amsterdam. Wij beoordelen uw uitingen en helpen u het bewijsdossier op orde te brengen.
- Milieurecht
- Omgevingsrecht
- Internationaal klimaatraamwerk
- Klimaatrechtspraak
- De internationale duurzaamheidsdiscussie
- De Europese Green Deal
- Emissierechten
- Innovatie
- Biodiversity (CBD)
- Handel in bedreigde dier- en plantensoorten
- Handelsrecht
- Maatschappelijk verantwoord ondernemen
- Duurzaamheidsclausules in commerciële contracten
- Financiering
- De Energie-Investeringsaftrek
- Het kartelverbod en duurzaamheid
Contact
Adres
De Zaale 11
5612 AJ Eindhoven
Nederland
Wilt u weten wat Law & More als advocatenkantoor voor u kan betekenen?
Neem dan telefonisch contact op via +31 40 369 06 80 of ga naar de contact pagina voor meer informatie: