De Europese Green Deal: stand van zaken en gevolgen voor Nederlandse ondernemingen

Wat er sinds 2024 is bijgesteld

De politieke wind is gedraaid. De Commissie legt sinds 2024 sterker de nadruk op concurrentiekracht en lastenverlichting. Vier ontwikkelingen zijn voor de praktijk het belangrijkst.

1. Omnibus I

Het Omnibus I-pakket trad in maart 2026 in werking. De CSRD geldt sindsdien voor ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers en meer dan 450 miljoen euro netto-omzet. De eerste rapportage ziet op boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen. Ook de CSDDD is versoepeld en de rapportage onder de taxonomieverordening is voor een groot deel vrijwillig geworden voor ondernemingen onder de drempel.

Dit betekent dat veel Nederlandse ondernemingen die zich op de CSRD voorbereidden, niet langer rapportageplichtig zijn. Zij krijgen de vragen vaak wel alsnog, via klanten, banken en aanbestedingen.

2. De Clean Industrial Deal

Op 26 februari 2025 presenteerde de Commissie de Clean Industrial Deal. Die verbindt decarbonisatie aan industriebeleid: betaalbare energie, vraag naar schone producten, financiering en toegang tot grondstoffen. In het verlengde daarvan is het staatssteunkader voor de Clean Industrial Deal vastgesteld. In maart 2026 volgde een voorstel om investeringen in strategische sectoren te versnellen.

3. Aangekondigde en geschrapte initiatieven

Niet elk aangekondigd voorstel haalt de eindstreep. Het voorstel voor een verordening over duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is ingetrokken. Het voorstel voor een Green Claims Directive is eveneens ingetrokken. Een Circular Economy Act is aangekondigd, maar het voorstel is nog niet gepubliceerd.

4. Uitstel van toepassingsdata

De ontbossingsverordening geldt voor grote ondernemingen vanaf 30 december 2026 en voor micro- en kleine ondernemingen vanaf 30 juni 2027. Het emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegvervoer is met een jaar uitgesteld naar 2028.

Waarom de koers is verlegd

De bijstelling sinds 2024 heeft twee oorzaken. De eerste is economisch. Europese producenten kampen met hogere energiekosten dan concurrenten buiten de Unie. De tweede is uitvoerbaar van aard. Ondernemingen en toezichthouders liepen tegen de omvang van de rapportageverplichtingen aan.

De Commissie heeft daarop gekozen voor vereenvoudiging in plaats van afschaffing. Drempels zijn verhoogd, data zijn verschoven en het aantal gegevenspunten is teruggebracht. De onderliggende doelen, zoals klimaatneutraliteit in 2050, zijn ongewijzigd gebleven.

Voor de praktijk betekent dit dat u niet mag uitgaan van afstel. Wie een verplichting ziet verschuiven, wint tijd, geen vrijstelling.

Het klimaatdoel voor 2040

Raad en Parlement bereikten op 10 december 2025 overeenstemming over een bindend doel van 90% netto-emissiereductie in 2040 ten opzichte van 1990. Vanaf 2036 mogen hoogwaardige internationale koolstofkredieten worden ingezet, tot ten hoogste 5% van de netto-emissies van 1990. Het Europees Parlement stemde begin 2026 in met de wijziging van de klimaatwet.

Wat dit betekent voor Nederlandse ondernemingen

Contractueel verdient de keten aandacht. Veel verplichtingen worden doorgegeven via inkoopvoorwaarden, garanties en informatieclausules. Beoordeel of u die verplichtingen kunt nakomen voordat u ze aanvaardt.

Veelgestelde vragen

Is de Green Deal afgeschaft?
Nee. De doelen staan in bindende wetgeving, waaronder de Europese klimaatwet. Wel zijn diverse rapportage- en ketenverplichtingen versoepeld en zijn enkele voorstellen ingetrokken.

Moet mijn onderneming nog een duurzaamheidsverslag opstellen?
Alleen als u boven de drempels uitkomt van meer dan 1.000 werknemers en meer dan 450 miljoen euro netto-omzet. Voor andere ondernemingen is rapportage in beginsel vrijwillig, maar contractuele afspraken kunnen alsnog verplichtingen scheppen.

Mag ik mijn product nog duurzaam noemen?
Alleen met onderbouwing. Algemene milieuclaims zonder aantoonbare uitmuntende prestatie zijn vanaf 27 september 2026 verboden. Lees verder over greenwashing en duurzaamheidsclaims.

Wilt u weten welke Europese verplichtingen voor uw onderneming gelden en hoe u die contractueel afdekt? Neem gerust contact op met de advocaten van Law & More in Eindhoven of Amsterdam. Wij denken graag met u mee.